Referentes externos á universidade

O contexto histórico dos estudos de Enxeñaría de Telecomunicación é extenso. Aínda que as referencias ás primeiras escolas no ámbito datan de 1852, realmente o seu inicio como estudos superiores prodúcese no ano 1913 coa creación da Escola Xeral de Telegrafía e posteriormente no ano 1920 coa creación do título de Enxeñeiro de Telecomunicación. Estes estudos e as competencias profesionais asociadas a eles han ir evolucionando co tempo. Trátase, polo tanto, dunha carreira moi consolidada desde todos os ámbitos, particularmente o académico, o científico e o profesional. A causa principal é a achega ao saber científico e ao desenvolvemento, xa que a telecomunicación é un dos motores principais da evolución tecnolóxica actual.

No actual catálogo de títulos existen titulacións de Grado que proporcionan atribucións profesionais de Enxeñaría Técnica de Telecomunicación en catro posibles ramas: Sistemas de Telecomunicación, Son e Imaxe, Telemática e Sistemas Electrónicos, así como titulacións de Mestrado con atribucións profesionais de Enxeñaría de Telecomunicación. Estas titulacións representan a adaptación ao EEES das antigas Enxeñaría de Telecomunicación e Enxeñaría Técnica de Telecomunicación reguladas pola LRU. Na Escola de Enxeñaría de Telecomunicación da Universidade de Vigo, Campus de Vigo, víñanse impartindo as titulacións de Enxeñaría de Telecomunicación, coas especialidades de Comunicacións, Telemática e Sistemas Electrónicos, así como Enxeñaría Técnica de Telecomunicación en Sistemas de Telecomunicación e en Son e Imaxe. Estas titulacións extínguense coa posta en marcha do Grado en Enxeñaría de Tecnoloxías de Telecomunicación. A presente memoria de Mestrado busca cubrir o oco deixado pola titulación con atribucións profesionais de Enxeñaría de Telecomunicación. Na actualidade hai aproximadamente 50 universidades españolas (entre públicas e privadas) que ofertan algunha das titulacións de Telecomunicación.

Ademais, revisouse a situación noutros países da Unión Europea. Antes das reformas de Boloña, existían tres grandes modelos no que se refire á formación dos enxeñeiros: o modelo británico (ciclo curto), o modelo dun único ciclo longo (cinco anos) e o modelo de dous tipos de enxeñeiros, de ciclo curto e de ciclo longo que cursan a súa formación en dous tipos de institucións de ensino, escolas politécnicas de carácter práctico/profesional (ciclo curto) e universidades de carácter teórico-científico (ciclo longo).

Nos países que xa dispoñían de dous ciclos, curto e longo (pero que respondían a unha lóxica distinta á de Boloña) hase implantado un novo Bachelor que substitúe aos ciclos curtos anteriores. No que respecta ás formacións de ciclo longo, este substituír por un novo nivel de estudos "Bachelor" como novo título de grado, e por un Mestrado, como formación de posgrao. Debe quedar claro que se trata de ciclos que se ofertan de xeito secuencial.

Atopamos países que optaron por un Bachelor de tres anos seguido dun Mestrado de dous anos (sistema 3 2) e outros que optaron por un Bachelor de catro anos e un Mestrado dun ano (sistema 4 1) e outras situacións intermedias.

A implantación do novo título de Bachelor como título de grado (de tres ou catro anos segundo os casos) topouse con críticas e reticencias das universidades que tradicionalmente impartían carreiras de ciclo único longo (caso, por exemplo, de Alemaña). Pola súa banda, Francia mantense ? no que respecta ás enxeñarías ? co seu ciclo único longo á marxe da reforma de Boloña, mentres que en Italia instaurouse un novo título de tres anos que dá acceso a unha nova profesión inexistente anteriormente (ingegnere junior).

Nos institutos e escolas politécnicas que xa impartían ciclos curtos a substitución destes por un novo Bachelor foi menos problemática; na maioría dos casos produciuse un axuste cara arriba de maneira que estes novos Bachelor proporcionan unha formación dunha duración de tres anos e medio ou catro anos.

Así pois, atopamos, trala reforma de Boloña, títulos de grado de enxeñeiro cunha formación de tres anos e outros de tres anos e medio ou de catro anos (salvo Francia que mantén a formación tradicional de cinco anos), sen que haxa, xa que logo, unanimidade en canto a cal debería ser a formación mínima aceptable para poder ser considerado "enxeñeiro".

En España optouse polo título de grado de catro anos equivalente a Enxeñeiro Técnico, e o de Mestrado de entre un e dous, no que se inscribe esta proposta.

No ámbito da Enxeñaría de Telecomunicación, e no caso concreto das titulacións de Mestrado, existen referentes tanto nacionais como internacionais que puideron servir como inspiración no deseño do que se presenta, ou que apoian decisións de deseño incluídas

Entre os centros de referencia no estranxeiro, podemos citar:

  • Universidade Tecnolóxica de Múnich, Alemaña. Os seus tres mestrados (Electrical Engineering and Information Technology; Communications Engineering; Systems of Information and Multimedia) teñen unha duración de 120 ECTS, outorgando unha gran flexibilidade aos alumnos para definir o seu currículo (xa que completan os 120 ECTS elixindo entre un número enorme de cursos). Dos catro semestres, o ultimo (30 ECTS) dedícase á tese de Mestrado.
  • Technical University of Denmark, Dinamarca. O seu Mestrado de Telecomunicación ten unha duración de 120 ECTS, con polo menos 60 dirixidos a competencias básicas e tecnolóxicas, un máximo de 30 optativos, e 30 ECTS de tese de Mestrado.<7li>
  • Helsinki University of Technology, Finlandia. O master en Enxeñaría de Comunicacións ten unha extensión de 120 ECTS, con 60 comúns, 30 optativos e 30 de teses de Mestrado.
  • Telecom Paris, Francia. Oferta un Mestrado de orientación profesional cunha duración de 90 ECTS, incluíndo unha tese de Mestrado de 30 ECTS a realizar en empresas ou outras universidades.
  • Grenoble Institute of Technology, INPG, Francia. O master Signal and Image Processing, Communications Systems, Multimedia, de 120 ECTS, se estrutura en 3 semestres onde se imparten cursos e seminarios curtos, e unha tese de Mestrado de 30 ECTS.
  • ETH Zurich, Suiza. O seu Mestrado en Electrical Engineering and Information Technology ten unha duración de 90 ECTS, cunha tese de Mestrado de 30 ECTS.
  • Politecnico de Torino, Italia. Ten un Mestrado en Telecommunications Engineering de 120 ECTS, cun mínimo de 50 ECTS obrigatorios, 12 mínimo de especialización, 10 ECTS optativos e 20 ECTS de tese de Mestrado.
  • Technical University of Delft, Holanda. O seu Mestrado en ciencias é de 120 ECTS, cun bloque común de 25 ECTS, outro de especialización de polo menos 25 ECTS, de 10 a 25 ECTS optativos e unha tesos de Mestrado de 45 a 60 ECTS. Hai outros mestrados do ámbito con estruturas similares.
  • Katholieke Universiteit Leuven, Lovaina, Bélgica. O Mestrado en Electrical Engineering ten unha duración de 120 ECTS (33 obrigatorios, 39 de especialidade, 24 de tese de Mestrado e outros optativos ou de interese xeral).
  • Massachussets Institute of Technology (MIT), en Boston, EE.UU. O seu Mestrado en Engineering in Electrical Engineering and Computer Science esténdese por un total de 150 ECTS, dos que polo menos 60 corresponden a asignaturas dun mesmo Departamento. Os alumnos realizan unha tese de Mestrado de, polo menos, 10 ECTS.
  • University of California-Berkeley, EE.UU. Oferta mestrados de 80 ECTS, cunha duración dun ano, con cursos técnicos, cursos sobre liderado e experiencia en proxectos.

En España, o panorama é tamén moi amplo. Entre todas as Escolas con mestrados implantados ou en proceso de verificación, pódense destacar as seguintes titulacións:

  • Universidade Carlos III de Madrid. O seu Mestrado en Enxeñaría de Telecomunicación consta de 90 ECTS: 66 obrigatorios, 12 optativos e 12 de traballo fin de Mestrado.
  • Universidade de Valencia. Opta por un Mestrado de 90 ECTS, con 80 obrigatorios e 10 de traballo fin de Mestrado.
  • Universidade Europea de Madrid. O Mestrado que oferta esténdese por 72 ECTS, cumprindo estritamente os requerimentos da Orde CIN/355/2009, publicada no Boletín Oficial do Estado o 9 de febreiro de 2009.
  • Universidade Ramón Llull (A Sáelle). O Mestrado que oferta esténdese por 72 ECTS, cumprindo estritamente os requerimentos da Orde CIN/355/2009, publicada no Boletín Oficial do Estado o 9 de febreiro de 2009.
  • Universidade de Alacante. Ofrece un Mestrado de 90 ECTS, con 72 ECTS obrigatorios, 6 optativos e 12 de traballo de fin de Mestrado.
  • Universidade de Oviedo. Ata onde hai noticias, os plans diríxense a un Mestrado de 120 ECTS.
  • Universidade de Granada. A definición do Mestrado abarca 120 ECTS, con 12 dedicados ao traballo de fin de Mestrado.
  • Universidade do País Vasco. O seu Mestrado en Enxeñaría de Telecomunicación ten unha duración de 120 ECTS, con 66 obrigatorios, 21 optativos, 9 de prácticas en empresas e 24 de traballo de fin de Mestrado.
  • Universidade Politécnica de Cataluña. Propón un Mestrado de 120 ECTS, con 60 ECTS obrigatorios, 30 optativos e 30 de traballo fin de Mestrado. Os 60 ECTS obrigatorios inclúen 35 ECTS comúns e 15 ECTS de especialidade, nos que se intensifican algunhas das competencias definidas na Orde CIN/355/2009, publicada no Boletín Oficial do Estado o 9 de febreiro de 2009. Os créditos optativos divídense entre asignaturas de fundamentos, que cursan os alumnos no primeiro semestre, e dependendo do Grado co que accedan, e puramente optativos, a cursar no terceiro semestre.
  • Universidade Politécnica de Madrid. O seu Mestrado ten unha duración de 120 ECTS, dos que 30 dedícanse ao traballo de fin de Mestrado. Os 90 restantes divídense en 60 ECTS comúns, obrigatorios, e 30 optativos, que inclúen a posibilidade de prácticas en empresa.
  • Universidade Politécnica de Valencia. Propoñen un Mestrado de 120 ECTS con 30 ECTS de traballo de fin de Mestrado.
  • Universidade de Málaga. Propoñen un Mestrado de 120 ECTS con 30 ECTS de traballo de fin de Mestrado.

Revisados algúns mestrados tanto españois como estranxeiros, os españois con competencias profesionais, a decisión de optar por un Mestrado de 120 ECTS parece adecuada, polas razóns que seguen:

  • A flexibilidade na organización dos estudos é maior, e permite unha adecuada secuenciación dos contidos. Si a definición do Mestrado vai ao límite legal (72 ECTS), a posibilidade de incorporar fortalezas propias da Escola desvanécese.
  • Permite a presenza de optatividade, en dúas vertentes: por unha banda facilita a especialización ou o deseño curricular individual a cada alumno, e por outro permite incorporar optativas de fundamentos tecnolóxicos.
  • É posible asignar créditos para prácticas en empresa, ou recoñecer experiencia profesional, a cargo da optatividade.
  • O traballo fin de Mestrado pode estenderse ao longo dun semestre (30 ECTS), en liña coa maior parte dos mestrados das Escolas máis prestixiosas en España e, sobre todo, no estranxeiro.
  • A sintonía cos mestrados internacionais de universidades de prestixio, principalmente os europeos, facilita os acordos de dobre titulación.